Caché

De films van Michael Haneke hebben “schuld” als thema. In de film “Caché”, op het filmfestival in Cannes “slechts” beloond met een prijs voor de beste regie, gaat het over het schuldgevoel dat aan je kleeft ten gevolge van een misstap die je als zesjarige hebt begaan. Het betreft Georges, een presentator van een populair boekenprogramma op televisie. Zijn vrouw Anne werkt bij een uitgeverij. De film begint met een zeer lange shot van het huis waarin het echtpaar met hun zoon woont. Later blijkt dat je met het echtpaar mee zit te kijken naar een video die ze bij de post hebben ontvangen; hun huis wordt kennelijk gefilmd. Het blijft niet bij die ene videoband; er volgen er meer. Steeds verontrustender en vepakt in tekeningen, die, naar later blijkt, verwijzen naar de daad waar Georges zich schuldig over moet voelen.

Haneke weet als geen ander dat angst in film niet concreet gemaakt hoeft te worden. Hij suggereert en insinueert, maar houdt lange tijd verborgen wat er precies aan de hand is. In plaats daarvan laat hij zijn publiek met Georges meezoeken naar de beweegredenen van de vreemdeling. Kijken naar Caché is tasten en zoeken, terwijl het gevoel zich opdringt dat de oplossing voor de vragen voortdurend wegglipt.

recensie op cinema.nl

Ik vind het juist frappant dat hij, hoewel later blijkt dat hij weet wie achter de video’s zit en waar het over gaat, hij dit tegenover zijn vrouw blijft ontkennen. In een interview in de VPRO-gids verklaart Haneke dat het hem vooral te doen is geweest om de weigering van Georges zijn fout goed te maken uit angst zijn comfortabele leventje in gevaar te brengen. De demonstratie in Parijs in 1961 van het Algerijnse bevrijdingsfonds gaf de context om het verdringen van het verleden te illustreren. Tijdens het televisieverslag van de demonstratie zie je op de achtergrond hoe een demonstrant gewond wordt afgevoerd; de wond lijkt op het bebloede gezicht van de kleine Georges, dat je geregeld in een flashback te zien krijgt. Het huis vol boeken waar in Georges en Anne wonen en hun vrienden ontvangen heeft nauwelijk ramen, althans niet in de woonkamer. Een verwijzing naar het verdrongen schuldgevoel? Het verhaal van een van de vrienden aan tafel over een oud vrouwtje en haar doodgereden hond – precies op de geboortedag van de verteller – verwijst, naar later blijkt ook naar de daad van Georges. De bizarre tekeningen waarin de videocassettes zijn verpakt, de hierboven genoemde symboliek en de korte flashbacks die af en toe te zien zijn, bijvoorbeeld in een droom waaruit Georges wakker wordt, bouwen de spanning op, zodat, wat mij betreft, aan het eind het een beetje tegenvalt als blijkt waar het nou helemaal om te doen is geweest.