Amateurs!

Amateurs! – “een tragikomische kroniek over een niet te stuiten toneelgezelschap”, geschreven door Wannie de Wijn is een hilarisch toneelstuk over een amateurtoneelgezelschap dat eens wat hogerop wilde. Dus werd een professionele regisseur aangesteld om een “echt” stuk te schrijven, geen musical, maar “muziektheater”. Het niveau moet omhoog, maar wat gebeurt is dat sommige spelers het niet kunnen bolwerken, dat het stuk te hoog gegrepen is, waardoor iedereen zich afvraagt wat hij eigenlijk aan het spelen is, de spelers er naar het idee van de regisseur niet voldoende voor gaan en de regisseur naar het idee van de spelers teveel artistiek bezig is met zijn stuk zonder rekening te houden met waar het de spelers om te doen is geweest: plezier in toneelspelen. Dit werd in een van de dialogen tussen de spelers en hun regisseur op het eind van het stuk nadrukkelijk uitgesproken. Zaken die gebeuren en waarschijnlijk herkenbaar zijn voor amateurgezelschappen. Waar nog bij komt dat de regisseur met twee leden verhoudingen heeft.  Een extra hilarisch element was dat in het stuk tijdens de eerste repetitie in de grote zaal van de schouwburg de computer een eigen toneelstuk afdraait waardoor er op de verkeerde momenten rekwisieten naar beneden komen, het licht aan- en uitgaat en muziek klinkt die niet hoort te klinken.

Bij een dergelijke uitvoering  lijkt het mij altijd moeilijk om de juiste maat te houden: het lijkt zo makkelijk om een acteur te spelen die niet kan acteren, maar volgens mij schiet je al snel door als je op het effect afgaat. In dit geval wisten de spelers het voortreffelijk te doseren en het stuk was dan ook de hele avond een genot om naar te kijken.

Ik heb dus twee uur lang geboeid zitten kijken naar deze leuke voorstelling. En toch kan ik het niet laten weer kritiek te spuien op een verschijnsel dat inmiddels in ons uitgaansleven ingeburgerd is geraakt: namelijk het uitspelen van een hele voorstelling zonder pauze. Dit stuk duurde 2 uur en hoewel ik mij geen moment verveeld heb, vind ik dat er best een pauze in had gemogen. Je bent toch een avondje uit? Goede toneelschrijvers wisten vroeger dat je voor de pauze naar een hoogtepunt in de verwikkelingen werkte zodat de toeschouwers in de pauze met elkaar konden speculeren over de mogelijke afloop. Enige jaren geleden moest ik bij de Nederlandse Opera zelfs een Wagner opera zonder pauze uitzitten!

Dat je bij de Pathé bioscopen geen pauze meer krijgt en zelfs je popcorn en chips mee de zaal in mag nemen – hoe spijtig ook – heeft alles te maken met het snel willen rouleren van de bezoekers, veel zalen, veel voorstellingen, veel platte, op het effect gerichte films, veel geld voor een toegangskaartje, hoge winst. Maar ik ga nu juist buiten de deur van dit soort zaken genieten omdat ik er dan meer aandacht voor kan hebben dan wanneer ik thuis met een DVD op de bank ga zitten – ik wil daarna helemaal niet “nog iets aan mijn avond hebben”, maar even over het stuk kunnen doormijmeren.

Helaas schijn ik de enige te zijn die vind dat theatergezelschappen die zichzelf serieus nemen niet zouden moeten toegeven aan het fast-foodprincipe.

Bij amateurvoorstellingen zit gek genoeg wel altijd een pauze: amateurs zijn natuurlijk vrij van de drang om hun stukken voor het geld te spelen; zij spelen voor het genoegen van het spelen. Hoe beperkt amateurs – letterlijk “liefhebbers” – wellicht ook zijn in hun mogelijkheden, professionals zouden vaker naar amateurs moeten kijken of op zijn minst met ze moeten praten om weer eens terug te kunnen naar de basis, naar de reden waarom zij op hun achttiende besloten professional te worden – ooit zijn ze tenslotte ook amateur geweest. Als zij iets van amateurs kunnen leren is het wel dat zij de liefde voor hun kunst wellicht vergeten zijn.

Kunst is helaas verworden tot een massa-consumptie artikel; als kunst niet meer wil zijn dan kortstondig vermaak, zonder noodzaak of op zijn minst wil tot reflectie, kunnen we beter gelijk naar een pretpark gaan. Of naar een amateurvoorstelling – zo slecht is dat niet.

One thought on “Amateurs!

  1. Geerte

    Ben het volledig met je eens. Een zeer onderhoudend stuk dat voor een prima avond gezorgd heeft, maar de angst dat de spanningsboog onderbroken zou worden om na de pauze nooit meer op het oude niveau te komen, is de gevraagde tijdsonderbreking fataal geworden. Was nergens voor nodig – het stuk was sterk genoeg om ons voor een kopje thee naar de foyer te laten gaan. We waren (tenminste ikzelf was) graag weer de zaal in gegaan om de rest te zien.
    En ondanks dit kleine ‘gebrek’ zag ik deze voorstelling vele malen liever dan échte amateursvoorstellingen!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *