Pan's Labyrinth – El laberinto del fauno

Het komt niet vaak voor dat ik zin heb om zomaar een film te gaan zien zonder iets speciaals op het oog te hebben. Ik liet mij leiden door de filmladder en maakte een negatieve keuze: Pan’s Labyrinth. Dat pakte achteraf nog niet zo slecht uit!

Na het zien van de trailer dacht ik een Harry Potter-achtige Fantasyfilm te gaan kijken, maar Pan’s Labyrinth speelt zich af in Spanje vlak na de burgeroorlog, tijdens het regime van Francisco Franco. Ofélia is een jong meisje. Haar bio-vader, die kleermaker was, is overleden en haar moeder is hertrouwd met ( en zwanger van) de fascistische kapitein Vidal. Ofélia (haar naam verwijst naar de geliefde van Hamlet, die uiteindelijk waanzinnig werd en verdronk) reist met haar moeder naar het bos waar Vidal probeert af te rekenen met het republikeinse verzet. Dat levert o.a. een gruwelijke martelscene op, niet iets wat je onmiddelijk in een sprookjesfilm zou verwachten. Tegelijk levert dit ook de mooiste tekstregel op. Als dokter Ferreiro te hulp wordt geroepen om de gemartelde nog even op te lappen voor verder verhoor, besluit hij aan het verzoek van het slachtoffer te voldoen en hem een snelle en pijnloze dood te geven. Daarop zegt Vidal:

Capitain Vidal: You could have obeyed me!
Doctor: [his last words] But captain, to obey – just like that – for obedience’s sake… without questioning… That’s something only people like you do. 

Vervolgens schiet Vidal hem dood. Dat had hij overigens beter niet kunnen doen: even later zal hij hem hard nodig hebben.

In haar nieuwe omgeving ontdekt Ofélia al snel een andere wereld in het labyrint dat achter het huis is gelegen. Daar ontmoet ze een faun die haar vertelt dat ze een prinses uit de onderwereld is. Ze moet drie gevaarlijke tests afleggen om te bewijzen dat ze niet door haar omgang met mensen, sterfelijk is geworden.

De eerste proef – het verslaan van een gigantische pad die onder een oude boom woont – doorstaat ze glansrijk, maar bij de tweede gaat het al mis. Toch krijgt ze nog een kans: ze moet, zonder vragen te stellen, haar pas geboren broertje naar de faun brengen zodat het bloed van een onschuldige kan worden gebruikt om de poort naar de onderwereld te openen. Dit weigert ze – ook Ofelia gehoorzaamt niet om te gehoorzamen. Vidal, die haar achterna is gekomen, neemt haar haar broertje af en schiet Ofelia dood. Gelukkig is ook haar bloed onschuldig genoeg om de onderwereld te openen en terwijl de achtergeblevenen om haar rouwen, zien we Ofelia opgenomen worden in het rijk van de onderwereld.

Pan: And it is said that the Princess returned to her father’s kingdom. That she reigned there with justice and a kind heart for many centuries. That she was loved by her people. And that she left behind small traces of her time on Earth, visible only to those who know where to look.

Is de faun werkelijkheid of bestaat hij slechts in de fantasie van Ofélia? Als Vidal haar in het labyrint betrapt ziet hij de faun, die met Ofélia staat te praten, niet. Daar staat tegenover dat hij wel het krijtje vindt waarmee Ofelia haar eigen mystieke deuren kan tekenen en openen. De aluinwortel, die door de faun aan Ofélia wordt gegeven om haar moeder te genezen, wordt ook gevonden en lijkt echt te werken.

Vergelijkingen met Tolkien, Narnia  en Alice in Wonderland zijn al gemaakt. Zelf moet ik bij Ofélia’s terugkeer in het rijk van haar vader denken aan “Undine” van De la Motte Fouqué, maar dat zal wel met mijn preoccupatie met Albert Lortzing (die een opera van het sprookje maakte) te maken hebben.

Pan’s Labyrinth werd bekroond met drie Oscars, voor het camerawerk, de artdirection en de make- up. Tevens drong de film door tot de Gouden Palm-competitie van het festival van Cannes. De titel “El Laberinto del Fauno ” is in het Engels vertaald als “Pan’s Labyrinth” Waarom?

El Laberinto del Fauno literally translated means The Labyrinth of the Faun. Since in English faun (a satyr) and fawn (a baby deer) are both pronounced the same, it was believed that there would be some confusion so the English title is Pan’s Labyrinth even though the faun is not the god Pan.

One thought on “Pan's Labyrinth – El laberinto del fauno

  1. S. Keizer

    Deze film is heel goed. En afschuwelijk. Wie denkt een leuk fantasyverhaal te zien, moet ik nu al waarschuwen. Deze film laat een afschuwelijk verhaal zien. Een jong meisje die geen enkele kans heeft aan de realiteit te ontsnappen, dan in een fantasiewereld. Dit is een van de triestste en bitterste films die ik ooit gezien heb. Ongeschikt voor onder de 18!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *