Naar Schotland

In de Haarlemse Toneelschuur zag ik op 19 april de laatste voorstelling van “Naar Schotland”. Een intrigerend stuk van de dertigjarige Thibaud Delpeut. Gespeeld door Het Nationale Toneel, met acteurs: Anne Prakke, Jappe Claes, Sarah Marie Eweg en Saskia Temmink.

Met zijn studie klinische psychologie heeft Delpeut kennelijk voldoende basis om een stuk te schrijven over mensen die hun wereld bij elkaar liegen om overeind te blijven en wat er gebeurt als ze de werkelijkheid onder ogen moeten zien. Dat leidt dan onder andere tot de mooie zin van Jean “Ik wil een verhaal zijn: een begin, midden, niet alleen maar een eind.”

Vanaf het begin staat de hysterie van Christine wel vast, maar de problematiek van Jean wordt veel later onthuld. De technische middelen die gebruikt worden, zoals de camera’s waarmee de acteurs tijdens hun spel gefilmd worden zijn origineel. Opvallend is ook dat het stuk eigenlijk al begonnen lijkt als het publiek binnenkomt. En de grappige “Life and Cooking”-scene als Christine haar Quiche Loraine staat te maken. Die overigens mislukt, wat ook erg grappig is.

Voor alle recensenten stond vast dat de situatie gebasseerd is op Who is afraid of Virginia Woolf van Albee. Het is op het oog in alle opzichten heviger. Het oudere echtpaar brengt het jongere paar aan de bedelstaf en brengt ook bijna het dochtertje in gevaar. De leugens tuimelen over elkaar heen. Een gezamenlijke zelfmoord van het oudere echtpaar lijkt dus logisch, te logisch misschien. Christine bekent dat zij ook in de nacht van hun huwelijk, in Schotland, er al over heeft gedacht een meer in te lopen. Maar op de een of andere manier loopt nu het water hun huis binnen. Een mooi effect, terwijl zelfmoord technisch verantwoord met injectiespuiten plaatsvindt.

(recensie Max Arian, Groene Amsterdammer 14-03-2008)

Dat water dat de huiskamer binnenloopt was er in de Toneelschuur helaas niet bij. Wel kon ik, vanaf de plaats waar ik zat, meekijken naar de televisie van het stel, waarop prachtige beelden van Schotland (mijn favoriete vakantieland) te zien waren, met op de achtergrond een fraaie koorbewerking van het Schotse volksliedje “Loch Lomond”. Ik vraag me af of het deel van het publiek dat vanuit een andere hoek meekeek deze beelden ook ergens geprojecteerd kreeg. Als “Naar Schotland” gaan een metafoor is voor zelfmoord plegen (Max Arian), is Loch Lomond de plaats waar ze elkaar weer zullen ontmoeten.

Thibaud Delpeut geldt als een wonderkind in het theater. Hij is nog geen dertig jaar oud, is nog geen twee jaar van de theaterschool en wordt al ingelijfd door het Nationale Toneel in Den Haag en Toneelgroep Amsterdam. Hij heeft in drie jaar drie toneelteksten geschreven, die door het Nationale Toneel in een keurig boekje zijn uitgegeven. Terecht, want zijn stukken zijn zowel klassiek als eigentijds. (Max Arian).

Ja, dat vind ik ook. Dertig jaar oud en dan zo’n stuk schrijven, regisseren en de muziek erbij maken – hoewel het meeste bestond uit reeds bestaande muziek, maar de twee tonen die steeds op dreigende momenten te horen waren hadden een buitengewoon onheilspellend effect. Toch had ik af en toe het gevoel dat de spelers even geen raad wisten met hun tekst, alsof er zwakkere plekken waren die minder goed uit de verf kwamen.

Naar Schotland is een caleidoscopische, multimediale vertelling over het failliet van een ogenschijnlijk geslaagd bestaan en stelt de vraag waarom sommige mensen alleen zonder waarheid kunnen leven.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *