Entre les murs

De film “Entre les murs” is de derde film over de belevenissen van een leraar met zijn klas op een school die ik gezien heb. Op cinema.nl wordt verwezen naar “Dangerous Minds”, die ik niet ken en “Dead poets Society”. De laatste film inspireert door de originele kijk op lesmethodiek die docent Robin Williams laat zien; vooral weet hij te inspireren en leerlingen enthousiast voor zijn vak – poezie – te krijgen. Alles zeer fictief, dat wel.

Opvallend genoeg wordt een andere film nergens genoemd :”Etre et Avoir”. Het mooie van deze film is dat het een leraar toont met ontzettend veel liefde voor zijn leerlingen. De film “Entre les murs” van Laurent Cantat lijkt daar eigenlijk heel erg op. De film is gemaakt naar het boek van François Bégaudeau, die over zijn eigen ervaringen als leraar Frans in het 20e arrondissement van Parijs vertelt. Bégaudeau speelt zelf de rol van leraar en een groep kinderen is getraind om half spelend – half-improviserend de rol van kritische klas te spelen:

Toch is het een speelfilm, maar wel met echte schoolkinderen en zo realistisch mogelijk gedraaid. Alles wat te veel op een mooi geconstrueerd verhaal ging lijken, werd door Cantet geschrapt, terwijl de workshops waar de jonge spelers ter voorbereiding aan meededen juist veel ideeën opleverden. De kinderen spelen niet zichzelf, maar kregen wel de kans hun eigen ervaringen in te brengen. (recensie Leo Bankersen in Het parool)

En dat levert een interessante documentaire op:

Entre les murs blijft consequent binnen de muren van de school geeft ons een fascinerende blik op deze snelkookpan, die je als een afspiegeling van de samenleving kan zien. We krijgen heel precies te zien hoe het allemaal werkt; niet alleen in de klas, maar ook in de lerarenkamer, en mogen zelf onze conclusies trekken.

Ja, helaas, kan ik als leraar zeggen. Want niet altijd kun je trots zijn op wat er in de docentenkamer of tijdens vergaderingen gebeurt. Het siert Bégaudeau en Cantat dat ze de zaken niet mooier voorspiegelen dan ze zijn:

Pijnlijk is bijvoorbeeld de episode waarin de opstandige Souleymane voor de tuchtraad moet komen en na een nogal dubieuze beraadslaging van school wordt gestuurd. Nee, Entre les murs is beslist niet triomfantelijk. Wel helder en ter zake.

We zien Bégaudeau ook wel als leraar de mist ingaan, bijvoorbeeld als hij zich door werkelijk iedere opmerking van zijn leerlingen van de agenda af laat halen. Zijn leerlingen spelen dit feilloos uit.

Het meest wonderlijke is wel dat Entre les murs deels geïmproviseerd tot stand kwam, maar geen moment aanvoelt als een improvisatie. Elke zin of blik is raak, en draagt bij aan het bouwwerk dat de kijker exact naar de plek stuurt die de makers voor ogen hebben. Zo eindigt Entre les murs in een Socratische opdracht voor de kijker – die zal voor zichzelf moeten uitvogelen wie hier juist handelt en wie niet. Het zijn vragen die er toe doen, want de situatie in de klas is inmiddels geëscaleerd.(Cinema.nl)

Die “socratische opdracht” is een briljante vondst: het geeft aan dat sommige leerlingen niet zo stom zijn als ze lijken en dat zal zelfs hun leraar moeten toegeven. Waarna Esmeralda er nog fijntjes aan toevoegt: “Geen snollenboek” – daarmee verwijzend naar de indirecte aanleiding tot het conflict waar de leraar ongeschonden uit te voorschijn lijkt te zijn gekomen. Dat is dan ook het enige dat aan de film ontbreekt: hoe gaat Bégaudeau verder met zijn lessen kort nadat de opstandige Souleymane voor de tuchtraad heeft moeten komen en na een nogal dubieuze beraadslaging van school is gestuurd? Een dergelijke oplossing geeft meestal geen winnaars zoals iedereen die in het onderwijs zit weet.

Nee, Entre les murs is beslist niet triomfantelijk. Wel helder en ter zake. En de kinderen zijn fantastisch.(Parool)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *