Nacht van de Geschiedenis

Gisteren op uitnodiging van Martin en Gerda naar de Nacht van de Geschiedenis in het Amsterdamse hotel Krasnapolsky geweest. Geschiedenis? Dat kreeg ik vroeger op het Aloysius College van de onvolprezen pater Beemsterboer. Hij gaf nogal onorthodox les. Eén van de "Novem" schrijvers van "Wereld in Wording", was hij nooit in staat (of had geen zin) om zijn eigen boek met ons door te werken, zijn lessen gingen overal over - soms ook over geschiedenis. Na de vierde klas had ik het vak niet meer - want een Wiskunde-pakket - en dus heb ik lang maar weinig van geschiedenis geweten. Lastig toen ik musicologie studeerde: toen ik mijn doctoraalscriptie over Louis Drouet schreef - een Frans-Nederlandse fluitist die o.m. aan het hof van Lodewijk Napoleon had gewerkt - moest ik nog eens goed nakijken hoe het ook al weer zat met Napoleon.
O.a. dankzij Geert Mak's "In Europa" is dat allemaal inmiddels aardig bijgewerkt. Na mijn laatste concert met Operakoor Maasstad - waarbij ik zelf de programmatoelichtingen heb verzorgd, kreeg ik zelfs te horen dat er een goede geschiedenisleraar in mij schuilde. Tja, dat zou dan natuurlijk weer ten koste gaan van die goede muziekleraar die ik ook al ben - je kan niet twee heren tegelijk dienen :-)
De Nacht van de Geschiedenis is natuurlijk vooral een happening, net zoals de Nacht van de Poezie, waar je ook niet naartoe gaat om de poezie. Maar leergierig als ik ben, had ik me toch voorgenomen er wat van op te steken, dus gewapend met mijn aantekenboekjes en opnameapparatuur ging ik op weg. Met mijn hoofd al in de wolken miste ik op weg naar de auto bij het oversteken van mijn straat bijna het reusachtige en fraaie spinnenweb dat op de middenberm tussen twee bomen was geweven:

Eerst eten bij Martin en Gerda en daarna naar Krasnapolsky. Alleen dat is al een belevenis, maar de grote fout die de organisatie wat mij betreft al had gemaakt was dat er geen koffie was. Ja, in de lounge van het hotel, maar ook na lang zitten kwamen ze ons daar niet bedienen. We zagen er als bezoekers van De Nacht te gewoon uit, hè. Want bij Krasnapolsky moet je ongetwijfeld sparen voor een pilsje. Ik loop op cafeïne en voelde mijn hippocampus al helemaal verschrompelen. Dan maar cola.
Was achteraf niet nodig: uit het gigantische aanbod van lezingen kozen wij steeds die dingen uit die nogal nietszeggend waren. Eerst een rondetafelgesprek met Annelies Verbeke, Rik Launspach en Frits van Oostrom. De laatste ken ik natuurlijk vanwege "Maerlants Wereld", en "Stemmen op Schrift" (dat laatste boek moet ik nog lezen). Van Oostrom is in ieder geval zo'n historicus die zijn vakgebied (de Middeleeuwen) smakelijk weet op te dienen (het schijnt dat hij na het winnen van de AKO-prijs voor "Maerlants Wereld" van het geld een snelle sportwagen gekocht heeft). Launspach kende ik eerlijk gezegd niet en Verbeke schijnt aan een boek over Alma Mahler bezig te zijn. Dat is natuurlijk wel aardig, maar daar zijn al zes boeken over geschreven, waarvan ik er twee heb en bovendien worden de spannende details over Alma (haar liefdesrelaties met de belangrijkste kunstenaars uit het Fin de Siècle) uitgebreid behandeld in Carl Schorske's uitstekende "Fin-de-Sìècle Vienna", dus zal daar nog wat nieuws uit komen, of gaat Verbeke oude informatie recyclen?. In ieder geval wisten gespreksleiders Adriaan van Veldhuizen en Anna Woltz deze drie mensen niet te krijgen tot wat de titel leek te beloven: hoe ga je nou een historisch verhaal zo vertellen dat het voor de lezer lijkt of-ie erbij is geweest.
Daarna deden we "Scriptschrijven met Gerard Soeteman". Dat zou toch, gezien zijn staat van dienst (scripts als Floris, Soldaat van Oranje, Max Havelaar, Zwartboek), interessant moeten kunnen zijn. Helaas, Soeteman is niet alleen een slechte spreker - dat zou je hem nog kunnen vergeven - maar ging zich ook nog eens cynisch uitlaten over het kleinzielige Nederlandse subsidiesysteem (waarin volgens Soeteman vooral de criteria zijn dat het interessant is voor 1. de jeugd, 2. de allochtonen en 3. de religie) om het vervolgens te hebben over het misbaksel "Flesh and Blood" (volgens mij de minst geslaagde of tenminste minst succesvolle Paul Verhoevenfilm) en hoe het verhaal over het afgedankte huurleger parallel liep aan de hedendaagse strijd tegen de Taliban. Dit alles om te voldoen aan eerdergenoemde criteria. Het bed van Procrustes kreeg ik voor deze vergelijking maar niet op maat gezaagd, maar gelukkig waren er twee aardige clips uit de film te zien.
Okay, dan maar naar een aantal stomme films uit de eerste decennia van de vorige eeuw, met live-muziek. Best aardige muziek - persoonlijk was ik het meest geïmponeerd door het gitaarspel van Kay Slekingop en het meest geïrriteerd door de zagende zang van Pien Straesser - maar er was geen verband met de vertoonde filmfragmenten, zoals dat in de goede oude tijd van de stomme film toch moet zijn gegaan.
Verspreid in de ruimte stonden nog wat speeltjes, zoals een computer simulatiespel om Hugo de Groot via de boekenkist uit zijn slot Loevestein te laten ontsnappen.

en een spel historisch sjoelen:

Best aardig. Een stuk relevanter vond ik het "Map It 1418"project van het Nationaal Archief, bedoeld om foto's uit de eerste wereldoorlog, waarvan de herkomst onbekend is met behulp van een spel geïdentificeerd te krijgen. Of de mensen die die oorlog nog hebben meegemaakt nog in staat zijn achter hun computer te kruipen en dat spel te spelen valt te betwijfelen, maar het is nu of nooit.
Eigenlijk het leukste van de avond was de sessie "40 jaar oudejaarsconference op televisie", met vlnr journalist Peter Voskuil (die er een boek over schreef), Jan Jaap van der Wal, maker van de Oudejaarsconference 2007 (waar ik hier kort over geschreven heb) en die het ook dit jaar weer gaat doen, Seth Gaaikema (maker van de eerste Oudejaarsconference op TV - en bedenker van de grap over het sparen voor een pilsje, al ging die eigenlijk over Hotel Des Indes in Den Haag) en presentator Kick van der Veer, die het gesprek leidde.

Na afloop: feest in de "wintertuin" met - er zijn meer hondjes die Fikkie heten - DJ George!

Je ziet, lekker veel enthousiasme - maar niet heus. Helaas, zoals veel musici ben ik niet zo goed in dansen, dus ging ik nog even naar boven om wat goodies te scoren. Een als Willem de Zwijger verklede praatgrage acteur deelde petjes van "entoen.nu", een CD met winterse hits van "Anno.nl", een boek "100 jaar huishoudelijk werk" van uitgeverij Scriptum, en een aflevering van het "Historisch Nieuwsblad" uit. Op het laatste na eigenlijk allemaal rommel, maar zo heb ik mijn toegangskaartje er toch weer uit!
00.30 zomertijd stonden we bij de tramhalte van lijn 24 op de Dam. Ik keek naar de inmiddels fraai verlichte kermis voor het paleis op de Dam en vooral de zweefmolen, die extreem hoog ging! De wereld van het voze vermaak - voor den oppervlakkige meedemensch. Neen, hoe goed is het te toeven in de wereld van het verleden! Ik pak mijn camera en schiet nog maar eens een foto, teneinde dit volksvermaak anno 2009 voor het nageslacht vast te leggen.